Ucieczka od wolności to psychodynamiczna analiza społeczeństwa kapitalistycznego autorstwa Ericha Fromma. Dzieło zostało wydane po raz pierwszy w 1941 roku i jest uznawane za jedno z najważniejszych dzieł Fromma, a także zachęca do refleksji o roli wolności i autorytetu w ludzkim zachowaniu. Autor przedstawia analizę, w której bada indywidualne oraz społeczne skutki kapitalizmu, stawiając szczególny nacisk na rosnące poczucie niepewności i alienacji wśród jednostek. Fromm krytykuje społeczeństwo oparte na materialnych wartościach oraz konkurencyjności, argumentując, że prowadzi to do wzrostu neurotycznej osobowości charakterystycznej dla autorytarnego systemu polityczno-społecznego, jakim jest faszyzm. W książce Fromm bada również związki między kapitalizmem a nazizmem, ukazując, jak oba systemy wzmacniają dążenie ludzi do ucieczki od swojej wewnętrznej wolności i indywidualności. Ucieczka od wolności przedstawia koncepcję „służebnej postawy", która opiera się na akceptacji innych w ich pełnej formie oraz gotowości do uznania ich podmiotowości, bez oczekiwania czegoś w zamian. Fromm przekonuje, że taka postawa może prowadzić nie tylko do osobistego rozwoju jednostki, ale także do lepszego porozumienia między ludźmi i społeczeństwami.
Podsumowując, Ucieczka od wolności to kluczowa praca Fromma, która miała znaczący wpływ na współczesną psychologię oraz nauki humanistyczne. Dzieło to oferuje przemyślane spojrzenie na zachowania ludzkie w kontekście kapitalizmu i faszyzmu, równocześnie ukierunkowując czytelników ku postawom bardziej świadomego i autentycznego życia osobistego oraz społecznego interakcji. Książka ta stanowi ważny wątek refleksji o tym, jakie są skutki pogoń za bezpieczeństwem i ucieczkę przed niepewnością, w obliczu rosnącej złożoność świata. Fromm podkreśla, że kluczem do przezwyciężenia tych wyzwań jest ponowne połączenie się z naszą wewnętrzną wolnością i indywidualną naturą, a nie zbytnia ucieczka od nich.
