Wczesną jesienią 401 r. p.n.e., armia grecka licząca ponad 10 tysięcy żołnierzy rozpoczęła odwrót spod Babilonu w środkowej Mezopotamii w kierunku swoich ojczystych ziem. Celem Greków było rozbicie perskarzu i przejęcie władzy, ale po serii bitew i trudności, wojsko podjęło decyzję o powrocie do domu. Ksenofont, syn Gryllosa, Ateńczyk świadek tych wydarzeń, opisał szczegółowo całą wyprawę znaną jako Anabaza (Wyprawa Cyrusa).
greccy najemnicy zostali zwerbowani do walki z buntownikami w Pizydii na terenie Azji Mniejszej przez perskiego satrapę Cyrusa Młodszego. Jednak okazało się, że ich prawdziwym celem było wsparcie Cyraza w jego zmaganiach o tron z bratem Artakserksesem II. Grecy walczyli w bitwie pod Kunaksą we wrześniu 401 r. p.n.e., którą ostatecznie przegrali, a Cyrus poległ.
Po śmierci dowódcy armia perska rozproszyła się, a Grecy zostali sami, musząc radzić sobie w obcym i nieprzyjaznym regionie. Wojsko greckie ruszyło przez wyżyny i góry Armenii, napotykając na drodze trudności i konflikty z rdzenną ludnością oraz plemionami. Ostatecznie udało im się dotrzeć do swoich miast nad Morzem Egejskim po długiej i wymagającej podróży przez nieznane tereny.
Wyprawa Cyrusa jest ważnym źródłem historycznym, opisującym kampanię wojskową i jej uczestników, a także pozwala zrozumieć kulturę, politykę i mentalność starożytnej Grecji i Persji. Dzieło Ksenofonta stanowi cenne świadectwo tamtych czasów oraz inspirację dla przyszłych pokoleń zainteresowanych historią wojskowości i literatury.
